Xếp hạng một số công việc bán thời gian mà sinh viên ngành thực phẩm có thể thử, vừa kiếm thêm thu nhập vừa bổ trợ kiến thức ngành, tại sao không? Hãy cùng mình khám phá trong bài viết này!
Đôi lời chia sẻ
Học hành và làm thêm, là hai hướng đi mà có lẽ phần đa sinh viên sẽ phải cân nhắc lựa chọn, có người sẽ dành toàn thời gian cho việc học, việc trao dồi kiến thức, nhưng cũng có người sớm đã tìm cho mình một công việc, để kiếm tiền, để bươn chải, để chi tiêu, hay vì lý do nào đó. Ai cũng có lý do riêng cho lựa chọn của mình.
Bản thân mình, mãi đến tận năm 4 đại học mới bắt đầu thử sức với những công việc parttime thông thường, tâm thế vừa muốn tìm một công việc để có đồng ra đồng vào, vừa muốn công việc đó có phần liên quan đến ngành học, cuối cùng mình có khoảng thời gian ngắn làm phục vụ quán ăn. Khi cầm được đồng lương, bắt đầu chi tiêu, bắt đầu mua sắm, cảm xúc vui lắm, tự hỏi rằng tại sao không đi làm sớm hơn, hẳn cuộc sống chi tiêu sẽ bớt hằn tiện. Nhưng rồi cũng tự hỏi lại rằng, nếu đi làm sớm hơn, liệu những gì mà mình học hỏi được, khám phá được, có còn tồn tại không?
Bạn có 24 giờ một ngày, bạn không thể ôm đồm cả hai, nếu xét theo lựa chọn đem lại nhiều lợi ích nhất, xứng đáng nhất, thì thời gian đó nên dành cho việc học hành, vốn ngay từ đầu bạn đã trả tiền để được đi học!
Tin mình đi, khi đã đi làm, đã quen với nhịp sống chi tiêu hàng ngày, rất rất khó để bạn bỏ ra 2-4 năm tập trung học tập và rèn luyện, vậy nên khi đang có cơ hội này, hãy tận dụng nó, học hỏi và khám phá hết mình, không bao giờ là thừa thãi cả.
Tổng hợp một số công việc hữu ích cho sinh viên ngành thực phẩm
Dựa trên hiểu biết cá nhân, dưới đây là danh sách các công việc mà bạn nên thử.
Danh sách được sắp xếp theo thứ hạng giảm dần.
- Dự án hợp tác
- Việc thời vụ tại nhà máy
- Phụ bếp bánh
- Phụ bếp nhà hàng
- Nhân viên pha chế
- Nhân viên phục vụ
Dự án hợp tác
Hiểu đơn giản là các thỏa thuận hợp tác dưới dạng dự án hay đề tài phát triển/ nghiên cứu mà bạn nhận được, đó có thể là lời mời từ chủ của một doanh nghiệp nhỏ, một hộ kinh doanh, hoặc chỉ đơn giản là cá nhân muốn khởi nghiệp trong lĩnh vực thực phẩm.
Nghe có vẻ khá khó tìm, nhưng thực tế lại rất dễ bắt gặp, mình cũng từng nhận được rất nhiều lời mời trong khoảng thời gian hoạt động năng nổ, trong các nhóm cộng đồng của ngành, nhu cầu thực tế rất lớn, rất nhiều người cần hỗ trợ, cần tư vấn, và sẵn sàng trả phí để bạn hiện thực hóa những ý tưởng của họ.
Để tiếp cận các dự án hợp tác kiểu này, bạn sẽ cần hoạt động năng nổ hơn trong các nhóm ngành thực phẩm, tham gia trao đổi, chia sẻ, hỗ trợ giải đáp các câu hỏi, các vấn đề của thành viên trong cộng đồng. Khi bạn bắt đầu thể hiện tốt, tự họ sẽ tìm đến bạn và đặt vấn đề. Đó là lúc các lời mời sẽ xuất hiện, không cần phải đi tìm.
Khó khăn lớn nhất, là đa số các dự án hợp tác sẽ rất khó để xử lý một mình, vì nó thường yêu cầu về thiết bị, nguyên liệu và tất nhiên là cả chất xám. Vậy nên, sẽ tốt hơn nếu bạn đi theo đội nhóm, lúc này bạn có nhiều nguồn lực hơn để theo đuổi, có thể góp quỹ chung để mua thiết bị cần thiết, phân chia nhiệm vụ và phân bổ thời gian tốt hơn.
Đây là hoạt động mà mình khuyến khích các bạn tham gia nhất, tuy rằng nó thực tế có thể không đem lại khoản thu nhập thực sự, nhưng thứ mà các bạn nhận được còn giá trị hơn thế, đó chính là kiến thức và trải nghiệm, bạn được bắt tay vào thực hiện, được thỏa sức sáng tạo, tiếp cận với những gì thực tế nhất, đúc rút kinh nghiệm từ trải nghiệm thực tế, nó sẽ thay đổi tư duy làm việc của bạn rất nhiều.
Hoạt động này cũng sẽ là điểm nhấn trong mục "Dự án cá nhân" của CV khi bạn tìm việc, nó sẽ ghi điểm rất tốt trong mắt nhà tuyển dụng.
Như mình đã nói, thu nhập từ hoạt động này có thể không thực sự hấp dẫn, nhất là khi đã chia đều theo số lượng thành viên tham gia, các bạn có thể khoán mức thù lao sau khi dự án hoàn thành, có thể đề nghị hỗ trợ riêng về tiền mua nguyên liệu cho dự án, còn lại về thiết bị sẽ thường phải tự mua, nên hãy ưu tiên các đề tài đơn giản, không cần sử dụng thiết bị phức tạp, đắt tiền.
Việc thời vụ tại nhà máy
Các công việc thời vụ có đặc điểm chỉ xuất hiện trong khoảng thời gian nhất định của năm, tùy thuộc vào lĩnh vực sản xuất của công ty, thời gian hợp đồng thường khoảng 2 đến 3 tháng. Khi hết thời vụ, hay hết mùa sản xuất cao điểm, công ty sẽ dừng tuyển dụng lao động thời vụ, nhân sự thời vụ sẽ ngừng làm việc.
Thời gian cao điểm cho công việc thời vụ thường vào khoảng 3 - 4 tháng cận tết, khi mà nhu cầu mua sắm thực phẩm tăng cao, đặc biệt ngành bánh kẹo, một số khác như ngành bánh nướng thì cận lễ trung thu, ngành đồ uống thì cận hoặc trong hè. Nhìn chung, chúng tùy thuộc vào cách mà nhu cầu của thị trường sẽ phản ứng, như lễ tết thì người tiêu dùng sẽ mua sắm tập trung và đỉnh điểm, nên hàng hóa cần sản xuất trước vài tháng để trữ đủ lớn, công ty sẽ cần tuyển thêm thời vụ trước lễ tết, nhưng nếu người tiêu dùng mua sắm mạnh hơn và đều đặn như với đồ uống vào mùa hè, và không quá đột ngột hay đỉnh điểm, thì công ty sẽ tuyển dụng thời vụ khi rất cận hoặc trong mùa hè.
Ưu điểm của công việc này, là nó sẽ đem đến cho các bạn một cái nhìn thực tế nhất về môi trường làm việc tại các nhà máy sản xuất, công việc thực tế sẽ như thế nào, yêu cầu đặc thù là gì, hay trải nghiệm đi ca kíp sẽ thế nào.
Nhược điểm là đa số các công việc thời vụ kiểu này thường thiên về lao động chân tay, phần nhiều mang tính công nhân hoặc thuần công nhân, ngay cả khi vị trí được tuyển dụng có là cán bộ nhân viên. Dễ hiểu thôi, vì công việc chỉ mang tính thời vụ, họ sẽ không để bạn tiếp cận nhiều vào các vị trí chuyên môn, vậy chỉ còn lại là các công việc lao động chân tay, tiêu hao nhiều về sức khỏe thôi. Ngoài ra, đa số các nhà máy lớn sẽ chạy ca 10-12 tiếng, đảo ca theo tuần, nên cũng sẽ khó để sắp xếp thời gian giữa đi làm và đi học.
Nết xét về thu nhập, thì đây là công việc đem lại nhiều tiền nhất trong danh sách này.
Phụ bếp bánh
Phụ bếp bánh là công việc với vị trí phụ trợ, trong không gian phòng bếp chuyên về bánh, bạn sẽ hỗ trợ bếp trưởng trong quá trình làm bánh, với các công việc như chuẩn bị nguyên liệu, dụng cụ, sơ chế cơ bản, vệ sinh cọ rửa, hoặc thực hiện một vài công đoạn đơn giản.
Ưu điểm của công việc này, là bạn có thể học hỏi được nhiều kiến thức trong làm bánh, như một số mẹo hay kỹ thuật xử lý, va chạm trực tiếp với nguyên liệu ngành bánh, nó sẽ thực tế hơn rất nhiều so với trên giảng đường, vốn thường chỉ có thể giới thiệu lướt qua, vì ngành thực phẩm nói chung là quá rộng, quá nhiều nhánh hàng thực phẩm. Ngoài ra, ở Việt Nam cũng có rất nhiều công ty lớn về sản xuất bánh kẹo, nếu bạn đã có khoảng thời gian làm phụ bếp bánh, nắm được vài kiến thức hữu dụng về làm bánh, về bột nguyên liệu, về cách phối trộn, thì đó sẽ là điểm nhấn cho CV của bạn, dù nó có thể chỉ là một công việc tạm thời.
Nhược điểm của công việc này, là để tìm được các bếp bánh có tuyển dụng phụ bếp sẽ khá khó khăn, bởi vì hầu hết các bếp bánh đang ở quy mô nhỏ, quy mô hộ gia đình, doanh thu nhỏ nên thường không có nhu cầu tuyển thêm người bên ngoài vào, mà họ thường sẽ tự vận hành hết. Nổi trội và đủ quy mô để tuyển thường là các bếp bánh ngọt Âu, còn lại các bếp bánh nhỏ - chiếm đa số, nằm rải rác trong các khu dân cư hay khu mua sắm nhỏ, thường không có nhu cầu tuyển người.
Bổ sung thêm về nhược điểm, là môi trường làm việc trong bếp thường khá nóng nực, có thể bụi bột, quy mô nhỏ thì càng dễ thấy hơn.
Đây là công việc tạm thời mà mình hướng tới đầu tiên trong giai đoạn còn là sinh viên, dù là bếp bánh nhỏ, thì cũng có thể học hỏi được rất nhiều thứ. Bởi vì trên giảng đường, đôi khi chúng ta còn đụng chạm quá ít tới bột mì, trong cuộc sống hàng ngày cũng vậy, nên dù bếp có nhỏ thì nó cũng rất tiềm năng để học hỏi, có nhiều cơ hội để thử sức, tay chân sẽ mạnh dạn hơn... Kết quả là mình chưa tìm được bếp bánh nào để làm phụ bếp ^^ phi vụ thất bại
Phụ bếp nhà hàng
Tương tự với phụ bếp bánh, công việc này cũng mang tính phụ trợ, hỗ trợ bếp trưởng trong quá trình chế biến món ăn, các công việc lặt vặt xung quanh như chuẩn bị nguyên liệu, sơ chế nguyên liệu, chuẩn bị dụng cụ, vệ sinh cọ rửa, hoặc thực hiện một vài công đoạn đơn giản, hay nấu một số món ăn cơ bản.
Ưu điểm của công việc này, là bạn có thể được tiếp cận với rất nhiều loại nguyên liệu phổ biến, cách sơ chế và xử lý chúng, giúp bạn cứng tay hơn khi chế biến món ăn, học được một số kiến thức thực tế như mẹo vặt, hay kỹ thuật chế biến... Trong đó đặc biệt là về đặc tính của thực phẩm - nó thường gặp vấn đề gì, sẽ biến đổi như thế nào, có lưu ý gì khi sử dụng. Từ đó bạn có cái nhìn đa chiều hơn, khả năng phán đoán, lựa chọn nguyên liệu tốt hơn, đây là tố chất tốt cho vị trí R&D, mà mình có đề cập trong bài viết: Kỹ năng R&D - Muốn xây nhà, phải hiểu về vật liệu
Nhược điểm của công việc này cũng không hề nhỏ, đó là môi trường làm việc thường sẽ khá toxic (độc hại), chủ yếu là về tinh thần, các nhà hàng thường có lực lượng nhân sự từ lao động phổ thông, không qua trường lớp, văn hóa giao tiếp khá thô kệch, chưa kể nhịp độ công việc, áp lực về tốc độ ra món, nên đôi khi sẽ khó tránh khỏi xích mích, khiến bạn căng thẳng và mệt mỏi, nhiệt độ phòng bếp thường khá cao cũng như thêm dầu vào lửa. Ngoài ra, vấn đề về vệ sinh và an toàn thực phẩm ở đại đa số nhà hàng thường bị xem nhẹ, nổi bật nhất ở các nhà hàng nhỏ, quán ăn nhỏ, nên tổng quan chung về trạng thái phòng bếp, có thể sẽ khá bẩn và mùi, chưa kể nóng^^
Đây là công việc mà mình tìm đến sau khi phi vụ "phụ bếp bánh" không thành, tuy nhiên nó cũng thất bại luôn. Ở các nhà hàng lớn, họ sẽ ưu tiên tuyển người có học nghề hoặc có thiên hướng theo nghề bếp, nên nếu bạn giới thiệu là sinh viên, thì cũng nên nói sao để cho họ thấy bạn sẽ cố gắng gắn bó.
Nhân viên pha chế
Đây là công việc về pha chế đồ uống tại các quán cafe, bạn sẽ thực hiện pha chế theo đơn yêu cầu từ khách hàng, giới thiệu đồ uống, gợi ý theo sở thích của khách, hoặc thực hiện một số công việc khác như vệ sinh, dọn rửa...
Ưu điểm của công việc này, là bạn sẽ được tiếp cận với rất nhiều đồ uống thịnh hành, về cách thức pha trộn, kỹ năng nêm nếm, tinh chỉnh cảm quan đồ uống, cách thức xử lý nguyên liệu như trái cây. Ngoài ra, các công ty về đồ uống ở Việt Nam cũng đang rất phát triển, nhiều thương hiệu xuất hiện như nấm mọc sau mưa, một số quán nước cũng tìm mua các công thức đồ uống mới, vậy nên sẽ là điểm nhấn trong hồ sơ nếu bạn từng làm pha chế đồ uống.
Nhược điểm của công việc này, là thực tế bạn có thể sẽ không học hỏi được gì nhiều nếu như quy mô quán không quá nổi bật, nếu công thức đồ uống quá đơn giản và ít đa dạng, bạn sẽ sớm bước vào giai đoạn bình ổn, nghĩa là làm việc đơn thuần chứ không khám phá thêm được gì.
Nhân viên phục vụ
Đây là công việc có rất nhiều biến thể, đa dạng từ một cho đến nhiều khâu, có thể là lên đơn, chạy bàn, tiếp thực, thu ngân, dọn dẹp... Nói chung, nó tùy thuộc vào cách mà quán hay nhà hàng sẽ định nghĩa, ở các quán nhỏ thì thường bạn sẽ kiêm toàn bộ như trên, ở các quán lớn thì có thể bạn sẽ chỉ giữ một khâu trong đó.
Ưu điểm của công việc này, là bạn sẽ trau dồi được kỹ năng giao tiếp rất tốt, khả năng đàm phán, gợi ý và đôi khi là xử lý tình huống phát sinh, nó sẽ giúp bạn mạnh dạn hơn trong giao tiếp, hạn chế sự ngượng ngùng trước người lạ, sẽ hoạt bát hơn, và cũng cải thiện một chút về khả năng quan sát (cách bố trí, bày biện, hay thái độ, cảm nhận của khách hàng), ngoài ra còn là khả năng nhẫn nhịn.
Nhược điểm của công việc này, là mức lương của nó thường rất thấp, và bạn cũng không thể học hỏi được gì nhiều ngoài kỹ năng giao tiếp như mình đã đề cập, lượng khách thì tùy vào thời điểm mà công việc này có thể sẽ rất mệt, thời gian thì vẫn tiêu tốn như vậy, nhưng so sánh với những gì mà bạn nhận được, thì nó quả thật không đáng. Tốt nhất chỉ nên làm ngắn hạn rồi tìm công việc khác, đây là lý do mà mình đặt nó ở cuối cùng.
Kỹ năng giao tiếp thực ra cũng rất quan trọng, nó sẽ bổ trợ tốt cho công việc của bạn sau này, về khả năng thích nghi với môi trường mới, khả năng hòa nhập, khả năng trao đổi thông tin trong công việc... Chúng thường quyết định việc bạn sẽ tiếp tục hay dừng lại trong khoảng thời gian thử việc, ảnh hưởng đến trạng thái khi bạn đi làm - thoải mái hay khó chịu, vui vẻ hay buồn bực, thư thái hay căng thẳng.
Phục vụ là công việc tạm thời duy nhất mà mình đã làm, trải qua 2 lần làm phục vụ là quá đủ đối với mình, tuy giao tiếp mạnh dạn hơn và cũng đạt được vài thành tích nhất định (được tip nhiều, được khách khen với chủ, kéo được đơn món giá trị lớn...), nhưng thực sự không học hỏi được gì nhiều.
Trên đây là toàn bộ nội dung về chủ đề "Sinh viên ngành thực phẩm nên làm những công việc gì?", hy vọng nó đem đến cho bạn những thông tin hữu ích!